Προσευχή
“Προσευχή” και ειρήνη
Τα κείμενα των επιστολών του κ. Τ.Φ. έχουν ως εξής:
[Όπου στις επιστολές υπάρχουν αντιγραφές από το κείμενό μας, έχουμε αποκαταστήσει κάποιες αλλαγές που έγιναν από τον επιστολογράφο μας προφανώς εκ παραδρομής. «Τ»]
Σύρος 3-6-02
Αγαπητέ ΤΥΧΙΚΕ,
Στο τεύχος 167, του Μαρτίου-Απριλίου 2002 σελ. 27, ζητάς από κάποιον χριστιανό να σου εξηγήσει ποιο είναι αυτό το «Πνεύμα της Ασίζης» για το οποίο μιλά ο καρδινάλιος Ετσεγαράυ «σ’ ένα δικό του δισέλιδο κείμενο –όπου το όνομα του Ιησού δεν αναφέρεται ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΦΟΡΑ– με τα εξής περίεργα λόγια:
«Το φως των Χριστουγέννων φωτίζει και θερμαίνει τη νύκτα μας. Είναι μυστηριώδες καθετί που `το Πνεύμα της Ασίζης’ μπορεί να φανταστεί και να δημιουργήσει, ακούοντας τον ύμνο των αγγέλων: `Δόξα εν υψίστοις Θεώ και επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία’. Ω, `Πνεύμα της Ασίζης’: έλα να κατοικήσεις μέσα σε όλους εμάς!»
Πριν να απαντήσω στην ερώτησή σου, αναφέρομαι στην απορία σου: γιατί ο Καρδινάλιος δεν αναφέρει ούτε μια φορά στο κείμενό του το όνομα του Ιησού. –Μα όταν επικαλείται το Φως των Χριστουγέννων δεν μιλά για τον ίδιο το Χριστό; Και όταν επαναλαμβάνει ολόκληρο τον ύμνο: Δόξα εν υψίστοις Θεώ..., δεν θυμίζει πάλι το νεογέννητο Χριστό; Μην απαιτούμε κατά λέξη τον όρο Χριστός. «Το γράμμα σκοτώνει, το πνεύμα ζωοποιεί» μας λέει ο Παύλος.
Και τώρα στην ερώτησή σου:
«Ρωμαιοκαθολικοί και άλλοι χριστιανοί διαφωνούν μεταξύ τους για το filioque. Μήπως όμως ξέρουν να μας πουν ποιο είναι αυτό το «Πνεύμα της Ασίζης», από ποιον εκπορεύεται και σε τι αποβλέπει;»
Απάντηση. Όταν γράφουμε Πνεύμα της Ασίζης, το γράφουμε με π μικρό και όχι κεφαλαίο.
Το θέμα είναι γλωσσικό, φιλολογικό και όχι θεολογικό, όπως το φαντάζεσαι, αγαπητέ ΤΥΧΙΚΕ.
Όταν ο Ετσεγεράυ και πολλοί άλλοι διανοούμενοι πνευματικοί άνθρωποι μιλάνε για το πνεύμα της Ασίζης δεν εννοούν το τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος όπως το υποθέτεις^ εννοούν μια νοοτροπία, έναν τρόπο σκέψης, αισθήματος και δράσεως, εμπνευσμένων μέσα από το παράδειγμα και τα διδάγματα του Φτωχούλη της Ασίζης: Αγάπη, συμφιλίωση, ειρήνη...
Εξ άλλου σε κάθε γλώσσα, μερικές λέξεις έχουν πληθώρα σημασιών. Μεταξύ αυτών είναι και η λέξη πνεύμα.
Το ελληνικό λεξικό ΗΛΙΟΣ, τόμος 16, αφιερώνει τρεις μεγάλες στήλες του στη λέξη πνεύμα. Μεταξύ άλλων εννοιών, αναφέρει και τις εξής: «κεντρική ιδέα, πνοή, ιδιαίτερη κλίση και ροπή προς ορισμένη ενέργεια (εμπορικό πνεύμα, οικογενειακό), επικρατούσα νοοτροπία».
Το petit Larousse (έκδοση 2002, σελ. 398, στη λέξη esprit δίνει 10 διαφορετικές έννοιες, με πολλά παραδείγματα, στη γαλλική γλώσσα του Ετσιγαράυ: αρχή σκέψεως, διανοητική δράση, τρόπος σκέψεως, συμπεριφορά, σκοπός, επιδίωξη, έμπνευση, κατευθυντήρια ιδέα.
Ο ίδιος ο ολυμπιακός ύμνος, σε μια προσωποποίηση, απευθύνεται στο «αρχαίο πνεύμα αθάνατο», που δεν είναι ασφαλώς το Άγιο Πνεύμα! Προσωποποίηση χρησιμοποιεί και ο Ετσεγεράυ όταν επικαλείται το πνεύμα της Ασίζης.
Τον όρο πνεύμα, με τις παραπάνω έννοιες συναντάμε συχνά στη γαλλική γλώσσα των πνευματικών ανθρώπων της Δύσης. Τα διάφορα μοναχικά Τάγματα (και είναι πολλές εκατοντάδες) στην προσπάθειά τους ν’ ανταποκριθούν όσο το δυνατό καλύτερα στο σκοπό τους, αναζητούν και αναφέρονται συχνά στο πνεύμα του ιδρυτού των, δηλαδή στην αρχική του ιδέα, τη σκέψη του, τα διδάγματά του, την έμπνευσή του.
Συμπέρασμα: Το πνεύμα της Ασίζης είναι η νοοτροπία, τα αισθήματα, ο τρόπος δράσης, η συμπεριφορά που απορρέουν από τα διδάγματα και το παράδειγμα του Φτωχούλη της Ασίζης: αγάπη και όχι μίσος, συμφιλίωση και όχι εκδίκηση, ειρήνη και όχι πόλεμος... Με την πεποίθηση πως όλα αυτά δίδονται από το Πνεύμα του Θεού.
Ας τα ζητάμε και εμείς με την Προσευχή κατά το παράδειγμα των θρησκευτικών ηγετών, χωρίς να αποβάλλομε το δικό μας πιστεύω.
Σε χαιρετώ, αγαπητέ ΤΥΧΙΚΕ, με την παράκληση, χάρη στην αλήθεια, να μάθουν οι αναγνώστες σου τη σωστή έννοια της έκφρασης «πνεύμα της Ασίζης». Ευχαριστώ. Τ.Φ.»
==========================
Σύρος 3-6-02
Αγαπητέ ΤΥΧΙΚΕ,
Θα μου επιτρέψεις να δώσω συνέχεια στους «αντίλαλους στο «Πνεύμα της Ασίζης».
Στο τεύχος του Μαρτίου-Απριλίου (167) 2002 ο αναγνώστης σου κ. Τζ.Π. κρίνει και κατακρίνει τους θρησκευτικούς ηγέτες, συναγμένους για προσευχή και διάλογο στην Ασίζη. Τους θεωρεί αναποτελεσματικούς. Εγώ τον βρίσκω απαισιόδοξο, προκατειλημμένο, ανενημέρωτο. Διερωτάται ποιον παρηγόρησαν και ποιο δυστυχισμένο αγκάλιασαν;
Γνωρίζει άραγε τη δράση του καθ’ ένα; ή βασίζεται στις πληροφορίες των ΜΜΕ που μόνο εγκλήματα και σκάνδαλα κυνηγούν;
Οι ηγέτες αυτοί δεν συνήλθαν, για απειλές και ύβρεις, όπως το ζητά ο αναγνώστης σου. Θέλησαν πρώτιστα να προσευχηθούν για την ΕΙΡΗΝΗ του κόσμου, γιατί όπως το γράφεις και συ, αγαπητέ ΤΥΧΙΚΕ,στη σελ. 27 του ίδιου του τεύχους, είναι μαζί σου πεπεισμένοι ότι: ΜΟΝΟ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ.
Ο Χριστός όμως θέλει και τη δική μας συμμετοχή, τη δράση ναι, αλλά κυρίως την προσευχή. «Δυο χέρια υψωμένα στον ουρανό, είναι πιο αποτελεσματικά από ολόκληρες στρατιές», έλεγε ο νικητής το Α~ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Στρατηγός Foch.
Οι ηγέτες, με το παράδειγμά τους, μας προτρέπουν να προσευχόμεθα, ο καθένας στο Θεό που πιστεύει. Είναι ο καλύτερος τρόπος ν’ αναζητούμε την ειρήνη, η οποία δεν εξαρτάται μόνο από τους μεγάλους, αλλά πρώτα από το Θεό (Χριστό) και μετά από όλους μας.
«Αν βρίσκαμε έστω και ένα στοιχείο αληθινό που να μας θυμίζει τον Θεό μας επάνω τους...» γράφει ο κ. Τζ.Π. –Μα η προσευχή τους δεν είναι αυτό το στοιχείο; Υπάρχει εμφανέστερο;
Βρίσκει πως «η υποκρισία και η αμαρτία υπερχειλίζει από τα χείλη τους». Πώς γνωρίζει τα ενδόμυχα των ψυχών τους, τις σκέψεις τους, τις διαθέσεις τους; Ποιος από μας δεν ξέρει ότι μόνο ο Θεός είναι γνώστης των καρδιών; «Και ποιος είσαι συ για να κρίνεις τον αδελφό σου», βροντοφωνάζει ο Παύλος.
Σύνοδοι, εκδηλώσεις, γεύματα που καταδικάζει ο κ. Τζ.Π., δεν είναι ευκαιρία συνύπαρξης, διαλόγου, συμφιλιώσεως, αγάπης; Ακόμη και η περιβολή τους ενοχλεί τον κ. Τζ.Π. –Αφήστε κύριε τους ανθρώπους να ακολουθούν τα ήθη και έθιμα της κουλτούρας τους.
Η «προτροπή έμπρακτης κίνησης» που απαιτεί ο κ. αναγνώστης είναι το ίδιο το διάβημά τους, παγκόσμιας εμβέλειας, είναι η προσευχή, είναι και ο ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΑΣΙΖΗΣ, που οι θρησκευτικοί ηγέτες έστειλαν σ’ όλες τις Κυβερνήσεις, που καλό θα ήταν να δημοσιευθεί και στις σελίδες σου.
Με εν Χριστώ αγάπη
Τ.Φ.
Επιστροφή στις απαντήσεις του «Τ»
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ