"Γίνεσθε λοιπόν μιμηταί του Θεού, ως τέκνα αγαπητά"
Οι περισσότεροι βλέπουν τον Θεό σαν το κράτος, δηλαδή έναν τεράστιο απρόσωπο μηχανισμό, από τον οποίο προέρχονται ένα σωρό νόμοι. Πολλές φορές οι νόμοι αυτοί φαίνονται ευνοϊκοί, άλλες φορές φαίνονται βαρείς και δυσβάστακτοι. Τους νόμους του κράτους οι περισσότεροι τους τηρούν αλλά, όπου μπορούν (όταν δεν τους βλέπουν άλλοι), προσπαθούν να τους αποφεύγουν. Αισθάνονται πως το κράτος θέλει να τους πάρει κάτι, όχι να τους προσφέρει.
Έτσι βλέπουν πολλοί και τον Θεό. Να είναι κάπου μακριά, έχοντας αυστηρές απαιτήσεις από τους ανθρώπους. Αν τηρείς τους κανόνες μπορεί να σε δεχθεί. Αν δεν τους τηρείς, θα σε απορρίψει.
Υπάρχει μια δόση αλήθειας σε όλα αυτά. Και βέβαια ο Θεός είναι δίκαιος κριτής, και μας έχει δώσει νόμους, και έχει απαιτήσεις από τον άνθρωπο. Αλλά, αν νιώθουμε έτσι τη σχέση του Θεού με τον άνθρωπο, την μειώνουμε, την πτωχαίνουμε, δεν εξαντλούμε την έννοιά της.
Σίγουρα, η Γραφή μας παρουσιάζει τον Θεό ως βασιλιά και πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά αυτή Του την πλευρά. Είναι βασιλιάς και έχει το δικαίωμα να δίνει εντολές, και να απαιτεί υπακοή, και να κρίνει την ανυπακοή. Όμως η Γραφή αλλού παρουσιάζει τον Θεό και ως Ποιμένα^ ένα βοσκό που μας φροντίζει. Άλλοτε παρουσιάζει τον Χριστό ως το Νυμφίο και Σύζυγο της Εκκλησίας, τονίζοντας την ενότητά Του μ' εμάς. Και αλλού, όπως στην περικοπή που παρατίθεται στην αρχή αυτού του κειμένου, μαθαίνουμε ότι είναι Πατέρας μας κι εμείς τ' αγαπητά Του παιδιά.
Τι διαβάζουμε στην περικοπή αυτή; "Γίνεσθε λοιπόν μιμηταί του Θεού, ως τέκνα αγαπητά". Ας προσέξουμε: Δεν λέει τηρείστε τους νόμους του Θεού σαν υπήκοοι της βασιλείας Του. Αντίθετα λέει: Μιμηθείτε τον Θεό σαν τα αγαπημένα Του παιδιά. Υπάρχει μεγάλη διαφορά: Η πρώτη έκφραση είναι απρόσωπη και αυστηρή. Η δεύτερη ηχεί γλυκύτερα στα αυτιά μας. Μας λέει ότι ο Θεός είναι Πατέρας μας και εμείς είμαστε παιδιά Του.
Γνώριζα την έννοια αυτής της σχέσης πατέρα-γιου, μόνο από την πλευρά του παιδιού. Από τότε όμως που απόκτησα δικά μου παιδιά, μαθαίνω τι σημαίνει και από την πλευρά του πατέρα.
Ποια ακριβώς είναι η σχέση που συνδέει τον πατέρα με το παιδί του; Τι τους ενώνει; Ποιος είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ των δύο; Το ερώτημα αυτό είναι μυστηριώδες, αλλά υπάρχει μια περικοπή της Γραφής, στη Γένεση 5/ε/3, που μπορεί να μας βοηθήσει να το διαλευκάνουμε. Διαβάζουμε εκεί: "Έζησε δε ο Αδάμ εκατόν τριάκοντα έτη, και εγέννησεν υιόν κατά την ομοίωσιν αυτού, κατά την εικόνα αυτού, και εκάλεσε το όνομα αυτού Σηθ".
Ο Αδάμ γέννησε γιο κατά την εικόνα και την ομοίωσή του! Και κάθε πατέρας σε όλη την μετέπειτα ιστορία της ανθρωπότητας, έχει γεννήσει παιδιά κατά τη δική του εικόνα και ομοίωση... γι' αυτό κάθε γονιός καμαρώνει το παιδί του και χαίρεται όταν του λένε ότι του μοιάζει.
Είναι ένα όμορφο συναίσθημα το να είναι ο γιος μου "κατ' εικόνα και ομοίωσή μου". Αυτό μάλιστα σημαίνει όχι μόνο ότι μου μοιάζει μα και πως αν με μιμείται μπορεί να μου μοιάσει περισσότερο. Aλλά η σκέψη αυτή προβληματίζει κιόλας. Άραγε θα μου μοιάσει και σαν χαρακτήρας; Και είναι άξιος μίμησης ο χαρακτήρας μου;
Μιλώντας βέβαια για εικόνα και για ομοίωση, θυμόμαστε ότι και ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο κατ' εικόνα και ομοίωση δική Του. Με άλλα λόγια, όπως ο Σηθ γεννήθηκε κατ' εικόνα και ομοίωση του Αδάμ, έτσι και ο Αδάμ πλάστηκε κατ' εικόνα και ομοίωση του Θεού! Όπως ο Σηθ έμοιαζε στον Αδάμ και μπορούσε να του μοιάσει περισσότερο, έτσι και ο Αδάμ έμοιαζε στον Θεό και μπορούσε να του μοιάσει περισσότερο! Όπως κάθε γιος μοιάζει στον πατέρα του και μπορεί να του μοιάσει περισσότερο, έτσι και κάθε άνθρωπος μοιάζει στον Πατέρα Θεό και μπορεί να Του μοιάσει περισσότερο. Και στις δυο σχέσεις υπάρχει ουσιαστική ομοιότητα αλλά και δυνατότητα περισσότερης εξομοίωσης.
Είμαστε όλοι μας πλασμένοι κατ' εικόνα Θεού. Έχουμε μέσα μας την πνοή του Θεού που κάποτε μας δόθηκε. Σκεφθείτε το για μια στιγμή! Δεν είμαστε μηχανές, που απλά χρησιμεύουν στην παραγωγή κάποιων προϊόντων για την προαγωγή κάποιων συμφερόντων, αλλά είμαστε πρόσωπα. Δεν υπάρχουμε τυχαία πάνω σ' αυτό τον πλανήτη, δεν υπάρχουμε άσκοπα. Δεν είμαστε σαν τα ζώα που ενστικτωδώς τρώνε, περπατούν και κοιμούνται. Είμαστε άνθρωποι πλασμένοι κατά την εικόνα του Θεού. Κάτι από τον Θεό έχει αποτυπωθεί πάνω μας κι είναι αυτό που μας κάνει πολύτιμους για τον Θεό.
Πριν αποκτήσω παιδιά ποτέ δεν έδινα σημασία στα μωρά. Μου φαίνονταν όλα ίδια. Αλλά τώρα που έχω δικά μου παιδιά, κατά τη δική μου εικόνα και τη δική μου ομοίωση, τα προσέχω διαφορετικά, επειδή είναι δικά μου. Ασχολούμαι μ' αυτά, παίζω μαζί τους, τους μιλάω, τα κοιτάζω και βλέπω μέσα τους κάτι από τον εαυτό μου! Έτσι, τα παιδιά μου καταφέρνουν να αγγίξουν κάποιες ευαίσθητες χορδές της καρδιάς μου.
Βλέπουμε συχνά άντρες δυνατούς, σκληρούς και αυστηρούς, που όμως τα παιδιά τους τους κάνουν να λιώνουν, να μαλακώνουν... Θυμάμαι στον πόλεμο του Ιράκ, όλοι συζητούσαν για τον σκληρό Σαντάμ Χουσεΐν, που απειλούσε να χρησιμοποιήσει χημικά όπλα κ.λπ. Η τηλεόραση έδειξε κάποια ταινία που έδειχνε αυτό τον άνθρωπο να παίζει με τα παιδιά του, σχολιάζοντας ότι τα υπεραγαπούσε. Έριχνε βόμβες αλλού, όμως λάτρευε τα παιδιά του. Ο Θεός, λοιπόν, ασχολείται τόσο πολύ μ' εμάς τους ανθρώπους, επειδή είμαστε πλασμένοι κατά τη δική Του εικόνα.
Αφού, λοιπόν, η φύση του ανθρώπου είναι κατ' εικόνα Θεού, τότε ποιο είναι το έργο του; Εάν από Εκείνον προήλθαμε, αν μ' Εκείνον έχουμε βασικές ομοιότητες, ποια είναι η αποστολή μας, το έργο μας, ο στόχος μας εδώ στη γη; Μα, φυσικά, να μοιάσουμε περισσότερο και περισσότερο στον Πατέρα μας!
Η περικοπή που μελετούμε εξηγεί πώς μπορούμε να Του μοιάσουμε: "Γίνεσθε λοιπόν μιμηταί του Θεού, ως τέκνα αγαπητά". Επειδή ο Θεός είναι ο Πατέρας μας, επειδή μας έχει χαρίσει κάτι από τη δική Του φύση, επειδή είμαστε κατ' εικόνα του, μπορούμε να Τον μιμηθούμε και να Του μοιάσουμε.
Όπως ένα παιδί ακολουθεί τα χνάρια του πατέρα του πάνω στο χιόνι, έτσι κι εμείς μπορούμε ν' ακολουθήσουμε τα χνάρια του Θεού, στα ίχνη που ο Χριστός έχει αφήσει (Α' Πέτρ. 2/β/21).
Αλλά, κι αυτό είναι φυσικό, δε μπορούμε να μοιάσουμε στο Θεό σε όλα. Ο Θεός είναι άπειρος και δε μπορεί ο καθένας μας να είναι άπειρος, ούτε μπορεί ο καθένας μας να είναι παντοδύναμος και πανταχού παρών. Η ομοιότητα μας με τον Θεό, λοιπόν, δε είναι θέμα φύσης αλλά χαρακτήρα.
Να μερικά παραδείγματα στα οποία μας καλεί να Τον μιμηθούμε:
1. ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ -- "Άγιοι θέλετε είσθαι^ διότι άγιος είμαι εγώ Κύριος ο Θεός σας" (Λευιτ. 19/ιθ/2).
Η λέξη άγιος φέρνει στο νου βυζαντινές αγιογραφίες ασκητών με φωτοστέφανα. Για πολλούς έχει ταυτιστεί με πράγματα βαρετά^ το βραβείο μιας βαρετής ζωής. Όμως αυτή η λέξη θα έπρεπε να θυμίζει αυτό που πραγματικά είναι: Την απόλυτη καλοσύνη.
Σου έχουν φερθεί ποτέ με κακία; Ο Θεός ποτέ δε θα σου φερόταν έτσι. Κάθε τι κακό, κάθε τι που δημιουργεί στενοχώρια και θλίψη, δεν προέρχεται από τον Θεό. Ο Θεός δεν έχει μολυνθεί ούτε στο ελάχιστο από την κακία του κόσμου. Είναι άγιος, δηλαδή ξεχωριστός από την κακία. Και καλεί εσένα κι εμένα να Τον μιμηθούμε.
Σκεφθείτε ότι στην Παλιά Διαθήκη αυτή η μίμηση έφτανε ως και τις λεπτομέρειες της εβδομαδιαίας ζωής. Ο Θεός έδωσε εντολή στους Ισραηλίτες, να τηρούν το Σάββατο σαν ημέρα λατρείας, κοινωνίας και ανάπαυσης, όπως Εκείνος έπαυσε από το έργο της Δημιουργίας την έβδομη μέρα.
Είναι σαν να λέει στα παιδιά Του: --Όπως εγώ εργάστηκα και δημιούργησα, μπορείτε κι εσείς να εργάζεστε και να δημιουργείτε. Όπως εγώ εξουσιάζω, μπορείτε κι εσείς να εξουσιάζετε. Όπως εγώ αναπαύθηκα, μπορείτε κι εσείς να αναπαύεστε. Και όπως εγώ δίνω ανάπαυση, μπορείτε κι εσείς να δίνετε ανάπαυση σε άλλους. Γίνετε άγιοι σαν εμένα! Μιμηθείτε με!
2. ΣΤΟ ΕΛΕΟΣ -- "Γίνεσθε λοιπόν οικτίρμονες, καθώς και ο Πατήρ σας είναι οικτίρμων" (Λουκ. 6/ς/36).
Για να καταλάβουμε καλύτερα το νόημα αυτού του λόγου, τι σημαίνει να είμαστε οικτίρμονες όπως ο Θεός, χρειάζεται να προσέξουμε τα εδάφια που προηγούνται και λένε: "Αγαπάτε τους εχθρούς σας, και αγαθοποιείτε, και δανείζετε, μηδεμίαν απολαβήν ελπίζοντες^ και θέλει είσθαι ο μισθός σας πολύς, και θέλετε είσθε υιοί του Υψίστου^ διότι αυτός είναι αγαθός προς τους αχαρίστους και κακούς. Γίνεσθε λοιπόν οικτίρμονες, καθώς και ο Πατήρ σας είναι οικτίρμων".
Αν λοιπόν πρέπει να μοιάζουμε στον Θεό σε όλα, είναι ανάγκη να γίνουμε άγιοι όπως Αυτός, και να δείχνουμε έλεος όπως Αυτός.
Αλλά μέχρι πού; Μέχρι ποιο σημείο να φτάσει η αγιότητά μας και το έλεός μας; Το ερώτημα αυτό μας φέρνει στο τρίτο σημείο:
3. ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ -- "Έστε λοιπόν σεις τέλειοι, καθώς ο Πατήρ σας ο εν τοις ουρανοίς είναι τέλειος" (Ματθ. 5/ε/48).
Μέχρι πού πρέπει να φτάσουμε; Μα μέχρι την τελειότητα του Θεού! Αυτή είναι η απαίτηση του Θεού μας. Και πάλι τα προηγούμενα εδάφια διαφωτίζουν το ερώτημά μας, καθώς λένε: "Αγαπάτε τους εχθρούς σας, ευλογείτε εκείνους οίτινες σας καταρώνται, ευεργετείτε εκείνους οίτινες σας μισούσι, και προσεύχεσθε υπέρ εκείνων οίτινες σας βλάπτουσι και σας κατατρέχουσι^ διά να γείνητε υιοί του Πατρός σας του εν τοις ουρανοίς, διότι αυτός ανατέλλει τον ήλιον αυτού επί πονηρούς και αγαθούς, και βρέχει επί δικαίους και αδίκους. Διότι εάν αγαπήσητε τους αγαπώντας σας, ποιον μισθόν έχετε; και οι τελώναι δεν κάμνουσι το αυτό; και εάν ασπασθήτε τους αδελφούς σας μόνον, τι περισσότερον κάμνετε; και οι τελώναι δεν κάμνουσιν ούτως; έστε λοιπόν σεις τέλειοι, καθώς ο Πατήρ σας ο εν τοις ουρανοίς είναι τέλειος".
Με άλλα λόγια, το κριτήριό μου δεν είναι η συμπεριφορά των άλλων. Ο Θεός δεν ικανοποιείται με τη συνηθισμένη συμπεριφορά των ανθρώπων, αλλά επιζητά κάτι βαθύτερο. Μας καλεί να ζούμε κάτι παραπάνω από όλους τους άλλους γύρω μας. Μας καλεί να έχουμε Εκείνον σαν στόχο να φτάσουμε και κανέναν άλλο. Είμαστε πλασμένοι κατά την εικόνα του Θεού, όχι κατά την εικόνα ενός ατελούς τελώνη ή ενός ατελούς Φαρισαίου. Μην παινεύεσαι επειδή αγαπάς κάποια πρόσωπα, λέει ο Θεός. Αυτό είναι πανεύκολο, το κάνουν κι οι πιο αμαρτωλοί. Εγώ θέλω να σε δω να αγαπάς κάποιον που όχι μόνο δεν σε αγαπά, αλλά και σε μισεί και σε καταριέται, σε βλάπτει και σε κατατρέχει. Ο Θεός θέλει να μας δει να αγαπούμε ένα τέτοιο πρόσωπο και να δείξουμε την αγάπη μας, να το ευλογούμε, να το ευεργετούμε και να προσευχόμαστε γι' αυτό.
Μα, αυτό πάει πολύ! θα πείτε. Είναι υπερβολικό! Μπορώ να ανεχθώ ένα τέτοιο πρόσωπο, αν θέλεις μπορώ να το αγαπώ εξ αποστάσεως, με μια "υπομονετική" αγάπη, αλλά να έρθω σε επαφή μαζί του, να ακούω τα κακά του λόγια για μένα, να ανταποδίδω λόγια αγάπης και να πηγαίνω προσωπικά στον Θεό και να Του ζητώ να ευλογήσει το πρόσωπο αυτό; Αυτό είναι πολύ! Ίσως μπορώ, αν με χτυπήσει κανείς, να μην τον χτυπήσω, αλλά είναι υπερβολικό να μου ζητάς να στρέψω και το άλλο μάγουλο!...
Όχι, αδελφέ μου, δεν είναι υπερβολικό. Στην πραγματικότητα είναι ΥΠΕΡΦΥΣΙΚΟ! Ο Θεός ζητάει να κάνουμε αυτό που κάνει Εκείνος. Μας καλεί να τον μιμηθούμε, όπως Τον μιμήθηκε και ο Ιησούς Χριστός. "Περιπατείτε εν αγάπη, καθώς ο Χριστός ηγάπησεν ημάς, και παρέδωκεν εαυτόν υπέρ ημών προσφοράν και θυσίαν εις τον Θεόν, εις οσμήν ευωδίας" (Εφεσ. 5/ε/2).
Έκανε τίποτα λιγότερο ο Χριστός; Δεν ευλόγησε, δεν ευεργέτησε, δεν προσευχήθηκε για εκείνους που Τον σταύρωσαν [εμάς όλους];
Έχετε δίκιο αν πείτε πως αυτό είναι δύσκολο, αδύνατο! Ναι, είναι πάρα πολύ δύσκολο! Αλλά το έκανε ο Χριστός! Και τώρα καλεί εμάς να Τον μιμηθούμε, επειδή "παρά ανθρώποις τούτο αδύνατον είναι, παρά τω Θεώ όμως τα πάντα είναι δυνατά" (Ματθ. 19/ιθ/26).
Αλλά κάποιοι θα πουν: Όχι μόνο δε μπορώ, αλλά και δεν θέλω να κάνω κάτι τέτοιο. Μ' αυτή τη στάση, όμως, πρέπει ν' αντιληφθούμε δυο πράγματα:
Πρώτο, υποβιβάζουμε τον εαυτό μας. Ο Θεός μας έπλασε για να Του μοιάσουμε όμως εμείς μένουμε ικανοποιημένοι εκεί που βρισκόμαστε^ προτιμούμε να "μπεμπεκίζουμε" και δεν φροντίζουμε για την πνευματική μας ανάπτυξη.
Δεύτερο, υποβιβάζουμε τον Θεό. Αν εμείς δε μπορούμε να αγαπήσουμε τους εχθρούς μας, φαντάζεστε τι θα συνέβαινε αν κι ο Θεός δε μπορούσε να αγαπήσει τους δικούς Του εχθρούς -- δηλαδή εσένα κι εμένα; Θα αφανιζόμασταν από τη ζωή.
Ο Θεός μας καλεί σε κάτι ανώτερο από του να είμαστε "αξιοπρεπείς" χριστιανοί. Μας καλεί να γίνουμε όμοιοι με Αυτόν και να αγαπούμε όπως Αυτός, θυσιάζοντας ακόμη και τη ζωή μας, για τους εχθρούς μας.
Κάποιος μου είπε με αγανάκτηση: "Μα, τέλος πάντων, τι θέλει ο Θεός από εμάς; Προσπαθούμε να επιζήσουμε μέσα σε μια δυστυχισμένη κοινωνία με πολέμους και κακό κ.ά. Τι άλλο μπορεί να ζητάει ο Θεός από εμάς;"
Η απάντηση είναι ξεκάθαρη και απλή: Ο Θεός θέλει να αναπτυχθούμε ώσπου να γίνουμε "όμοιοι με αυτόν". ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΟΠΩΣ ΕΚΕΙΝΟΣ. Θέλει να μας τελειοποιήσει στην αγιότητα, το έλεος, την αγάπη Του.
Και όταν γίνουμε όπως Εκείνος, μας λέει ο λόγος του Θεού, θα Τον γνωρίσουμε όπως Εκείνος γνωρίζει εμάς! Εκείνος ξέρει τα ενδόμυχα της καρδιάς μας, ξέρει πώς σκεπτόμαστε, μας ξέρει από μέσα και από έξω^ τι θέλουμε, τι αγαπάμε και τι απεχθανόμαστε. Μας ξέρει!
Και, για φαντασθείτε! Θέλει να Του μοιάσουμε για να Τον γνωρίσουμε... Να σκεπτόμαστε αυτά που σκέπτεται Εκείνος, να θέλουμε αυτά που θέλει Εκείνος, να αγαπάμε αυτά που αγαπάει Εκείνος, να απεχθανόμαστε αυτά που απεχθάνεται Εκείνος... Να ανεβούμε στο επίπεδο της σκέψης του Θεού μας ώστε η καρδιά του Θεού και η δική μας να είναι συντονισμένες.
Καθώς βρισκόμαστε στο μεταίχμιο ενός καινούργιου χρόνου, είθε να δώσουμε όλη μας την καρδιά, για να πραγματωθεί και στη δική μας τη ζωή η επιθυμία του Θεού: Να γίνουμε στ' αλήθεια, "μιμηταί του Θεού, ως τέκνα αγαπητά."
[Από Συνεργάτη]