Πίνακας περιεχομένων παρόντος τεύχους
Ο πόνος μέρος της ζωής μας
Στιγμιότυπα από την Κοιλάδα της Σκιάς του Θανάτου ( XIΙI )
Παράταση ζωής ή θανάτου;
Αν και για χιλιάδες χρόνια τα όρια του ανθρώπου κάτω από συγκεκριμένες καταστάσεις ήταν περιορισμένα και πάρα πολλοί άνθρωποι πέθαιναν γρήγορα και χωρίς βοήθεια, με τα σύγχρονα μέσα ένα ανθρώπινο σώμα μπορεί να συνεχίζει να ζει για πολύ χρόνο με τεχνική βοήθεια (αναπνευστήρες, τεχνητή καρδιά, τεχνητός νεφρός κ.λπ.).
Βλέποντας τα πράγματα από διαφορετική σκοπιά ο καθένας, υπάρχουν διαφορετικές σκέψεις και στάσεις. Άλλοι υποστηρίζουν ότι αυτά τα ιατρικά βοηθήματα εξυπηρετούν στην εξασφάλιση χρόνου ώστε να μπορέσουν να δράσουν είτε οι γιατροί είτε τα φάρμακα, και ο άνθρωπος να κερδίσει τη μάχη με το θάνατο και άρα να έχουμε νίκη της ζωής. Άλλοι όμως θεωρούν ότι με τον τρόπο αυτό, σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις, εκείνο που τελικά συμβαίνει δεν είναι η παράταση της ζωής αλλά η παράταση του θανάτου.
Από συζητήσεις που είχαμε με χριστιανούς γιατρούς, οι άνθρωποι αυτοί αντιμετωπίζουν τεράστιο ηθικό πρόβλημα στο έργο τους, καθώς έρχονται στιγμές που καλούνται να πάρουν αποφάσεις για τις οποίες δεν είναι έτοιμοι ούτε θεωρούν τον εαυτό τους κατάλληλο.
Για παράδειγμα, τι θα πρέπει να κάνει ένας γιατρός όταν έχει στο θάλαμο της εντατικής έναν ηλικιωμένο 90 ετών επί μήνες, χωρίς σημείο ανάκαμψης, και του φέρουν έναν νεαρό τραυματία που κι αυτός χρειάζεται περίθαλψη στην εντατική, αλλά δεν υπάρχει διαθέσιμη κλίνη; Να αφήσει αβοήθητο τον νεαρό, που έχει πολλές ελπίδες επιβίωσης, επειδή την κλίνη κατέχει ο 90χρονος που έτσι κι αλλιώς η όποια επιβίωσή του ούτε μεγάλη θα είναι ούτε ποιοτική; Αλλά και πώς να αποφασίσει να αφαιρέσει την υποστήριξη από τον γέροντα, τη στιγμή που τίποτα δεν του εγγυάται ότι ο νέος θα επιζήσει τελικά και πως η ζωή του θα εξελιχθεί καλά και μάλιστα θετικά για την κοινωνία; Ποιος θα μπορούσε να δώσει σωστή και μονοσήμαντη απάντηση στο πρόβλημα;
Παλαιότερα, όταν τα πράγματα εξελίσσονταν από μόνα τους, τουλάχιστον ο συνάνθρωπος αποδεχόταν την "μοιραία" εξέλιξη μη έχοντας τι άλλο να κάνει. Σήμερα η ευθύνη που μεταφέρεται στους ώμους των συγγενών και του ιατρικού προσωπικού είναι τεράστια, αναντίστοιχη με τη δύναμή τους. Η απεγνωσμένη κραυγή του βασιλιά του Ισραήλ, «Θεός είμαι εγώ, διά να θανατόνω και να ζωοποιώ;» (Β~ Βασ. 5/ε/7), νομίζουμε πως ακούγεται χιλιάδες φορές καθημερινά από ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τέτοια διλήμματα.
Αυτό, είτε αρέσει είτε όχι, φανερώνει για πολλοστή φορά πόσο μικρός είναι ο άνθρωπος, και πόσο ανίκανος να «παίζει» τον Θεό.
Πάντα θα υπάρχουν διλήμματα, και πάντα ο άνθρωπος θα αναγκάζεται να σηκώνει τα χέρια, είτε από απόγνωση είτε σε παράκληση προς τον Θεό, Εκείνον που είναι ο χορηγός και ο συντηρητής της ζωής.
Τελικά, το μόνο που μένει να κάνει ο άνθρωπος σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις, είναι ν’ αναρωτιέται αν με τις επεμβάσεις του παρατείνει τη ζωή –που είναι το ζητούμενο– ή μήπως επιμηκύνει τη διαδικασία του θανάτου. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι δεν τελειώνουν όλα εδώ και δεν πρέπει να επιβαρύνουμε άλλους που είναι σε τέτοιες δυσχερείς καταστάσεις, υποκύπτοντας στα δικά μας συναισθήματα.
Ευθανασία, λοιπόν, ή Ευζωία;
Η ευθανασία απορρίπτεται επειδή αποβλέπει στο θάνατο^ όταν όμως οι επεμβάσεις μας δεν εξασφαλίζουν την ΕΥΖΩΙΑ, τότε καλό είναι, αναγνωρίζοντας τα όριά μας, να αποδεχόμαστε ταπεινά για εμάς και τους δικούς μας «την οδόν πάσης της γης» (Α~ Βασ. 2/β/2, Γεν. 3/γ/19). |
