Πίνακας περιεχομένων παρόντος τεύχους
Πάντοτε ευπρόσδεκτη
με τους Αναγνώστες
Είναι τούτο λατρεία;
Ο αναγνώστης κ. Β.Σ. από την Αθήνα σε επιστολή του αναφέρεται στο ζήτημα της υμνωδίας γράφοντας:
Σε δύο από τις τελευταίες Κυριακές του χρόνου βρέθηκα διαδοχικά σε μία Ευαγγελική και σε μία Πεντηκοστιανή εκκλησία και παρακολούθησα τις πρωινές συναθροίσεις τους. Εκείνο που με εντυπωσίασε ήταν το ωραίο και αναλυτικό κήρυγμα, κάτι που σπάνια βρίσκεται σε άλλες εκκλησίες.
Αντίθετα δεν μπόρεσα να παρακολουθήσω την υμνωδία που είχαν στην αρχή, με πολλούς σύγχρονους ύμνους, τύμπανα, κιθάρες και πολλά χειροκροτήματα. Δεν με προβλημάτισε τόσο ο τρόπος που έψελναν, κάτι που βλέπουμε συχνά και σε ξένες ταινίες, όσο τα λόγια των ύμνων που ήταν τόσο φτωχά και μάλιστα άλλοτε απευθύνονταν στον Θεό, άλλοτε στους ανθρώπους και άλλοτε στον ψαλμωδό…
Έχω την εντύπωση πως όταν ο άνθρωπος ψέλνει στον Θεό πρέπει να το κάνει σε δεύτερο ενικό πρόσωπο, όπως στο «Σε υμνούμε, Σε ευλογούμε...» χωρίς να πεταγόμαστε πότε στον Θεό και πότε στους πιστούς και πάντοτε με την πρέπουσα ευλάβεια.
Είναι αλήθεια ότι οι εκκλησίες της Διαμαρτύρησης πάσχουν πολύ σήμερα στο σημείο που θίγετε. Στο παρελθόν οι ύμνοι σ' αυτές τις εκκλησίες είχαν και ωραίες μουσικές και σοβαρά και βαθιά λόγια. Όταν όμως επικράτησε η ονομαζόμενη "αφροαμερικανική" κουλτούρα και οι ροκ και ποπ τεχνοτροπίες, τα πράγματα ανατράπηκαν εντελώς.
Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι ύμνοι των Διαμαρτυρομένων στη χώρα μας προέρχονται από μεταφράσεις ξενόγλωσσων πρωτοτύπων, επειδή ατυχώς οι πρωτεργάτες τους διέκοψαν σχεδόν κάθε επαφή με την ωραιότατη ανατολική υμνολογική παράδοση. Στα παλαιότερα χρόνια όμως φρόντιζαν τουλάχιστον να αντιγράφουν κάποιους αξιόλογους ύμνους που χαρακτηρίζονταν από καλή μουσική και σοβαρό περιεχόμενο, ενώ τους απέδιδαν με πολύ καλές μεταφράσεις.
Αντίθετα τα τελευταία χρόνια η υπόθεση της υμνολογίας έχει περάσει σε χέρια διαφόρων νεαρών με μικρή καλλιτεχνική ικανότητα, οι δε υπεύθυνοι των εκκλησιών αυτών ελάχιστα ενδιαφέρονται για την αξία της μουσικής και το περιεχόμενο των στίχων. Δίκαια θα μιλούσαμε για "δουλειά του ποδαριού".
Και ενώ είναι αλήθεια ότι ο κοσμικός τραγουδιστής μπορεί να τραγουδάει τα τραγούδια του χωρίς να έχει οποιαδήποτε προσωπική σχέση με το περιεχόμενό τους (π.χ. την «Σαμιώτισσα» χωρίς να έχει καμία σχέση με οποιαδήποτε Σαμιώτισσα) απλά και μόνο επειδή του αρέσει η μουσική ή ο ρυθμός τους, αυτό δε μπορεί και δεν επιτρέπεται να συμβαίνει με την υμνωδία. Ο πιστός δεν μπορεί να ψάλλει αν δεν κατανοεί τα λόγια των ύμνων και όταν αυτά δεν αγγίζουν, συγκινούν και εξυψώνουν τον εσωτερικό του κόσμο.
Πρέπει να ισχύουν και εδώ όσα γράφονται για την προσευχή: «Aδελφοί, εάν έλθω προς εσάς λαλών γλώσσας, τι θέλω σας ωφελήσει, εάν δεν σας λαλήσω ή με αποκάλυψιν ή με γνώσιν ή με προφητείαν ή με διδαχήν; (...) Ούτω και σεις, εάν δεν δώσητε διά της γλώσσης φωνήν ευκατάληπτον, πως θέλει γνωρισθή το λαλούμενον; διότι θέλετε λαλεί εις τον αέρα» (Α~ Κορ. 14/ιδ/6-9).
Έχουμε και άλλοτε σχολιάσει μέσα από τον «Τ» αυτό το ατυχές φαινόμενο που ευτελίζει την εκκλησιαστική υμνωδία, η οποία τόσο πολύ προβάλλεται στις σελίδες της Βίβλου.
Ο Ιάκωβος διευκρινίζει στην Επιστολή του ότι κάποιος μπορεί να ψάλλει όταν «ευθυμεί» (Ιακ. 5/ε/13) και ο Παύλος διδάσκει ότι ο πιστός μπορεί να «πληρούται Πνεύματος Αγίου» εκφραζόμενος «με ψαλμούς και ύμνους και ωδάς πνευματικάς» όταν υμνεί και ψάλλει από την καρδιά του «εις τον Κύριον» (Εφεσ. 5/ε/18-19). Εντούτοις μπορεί να ειπωθεί με αρκετή ασφάλεια ότι οι περισσότεροι Διαμαρτυρόμενοι στη χώρα μας δεν είναι καν σε θέση να διακρίνουν ποια διαφορά υπάρχει ανάμεσα στις λέξεις «ψαλμοί», «ύμνοι» και «πνευματικές ωδές», ούτε πότε και πώς πρέπει και μπορούν να χρησιμοποιούνται τα είδη αυτά.
Ως αποτέλεσμα σε πολλές εκκλησίες Διαμαρτυρομένων έχει επικρατήσει ένα μεγάλο κομφούζιο που ανάγκασε κάποιον να πει: «Βγάλτε την μουσική από την πρίζα επειδή θέλω να λατρεύσω τον Θεό».
Είναι τούτο ένα μεγάλο κρίμα για ένα τμήμα της χριστιανικής εκκλησίας που τόσο σπουδαία βήματα έχει κάνει σε άλλους τομείς της εκκλησιαστικής ζωής, όπως το κήρυγμα στο οποίο και ο αναγνώστης μας αναφέρεται. |
____________________
Οι αναγνώστες παραπέμπονται:
1. Στα τεύχη του «Τ», Μαρτίου (σελ. 24, 26) και Ιουνίου (σελ. 12), του 2008, όπου υπάρχουν σχετικές αναφορές στο θλιβερό αυτό φαινόμενο.
http://www.tyxikos.gr/08-3-24.html
http://www.tyxikos.gr/08-5-26.html
http://www.tyxikos.gr/08-5-12.html2. Στο περιοδικό της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας «Αστήρ της Ανατολής», (Νοέμβριος 2008) στο σχετικό άρθρο του κ. Στ. Κατσάρκα, μαέστρου της ΕΕΕ Θεσσαλονίκης.
