Πίνακας περιεχομένων παρόντος τεύχους
Δαμασκηνού του Στουδίτου Μητροπολίτου Άρτης
Γιατί έγινε... η Ανάσταση
το μήνα Μάρτιο;
Το έργο «Θησαυρός» Δαμασκηνού του Στουδίτου Μητροπολίτου Άρτης, δεν το έχουμε διαβάσει. Γράφοντας όμως επ' αυτού στην εφημερίδα «Εκκλησιαστική Παρέμβαση», της Μητροπόλεως Ναυπάκτου, ο Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών π. Γ. Μεταλληνός, αναφέρει: «Είναι σημαντικός μάρτυρας της ησυχαστικής μας παραδόσεως, όπως συνεχίσθηκε στα χρόνια της Οθωμανοκρατίας και Λατινοκρατίας, ο δε συντάκτης του άριστος εκφραστής της. Και ο συγγραφέας και το έργο του κινούνται μέσα στην πατερικότητα, την αυθεντική ορθόδοξη παράδοση, την παράδοση του ησυχασμού.» Επίσης αναφέρει ότι το βιβλίο μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και μάλιστα «εθεμελίωσε την εκκλησιαστική λαϊκή φιλολογία των χρόνων της δουλείας» (Ιούλιος 2006).
Ύστερα από τα παραπάνω θα περίμενε κανείς να βρει και να μάθει απ’ αυτό ενδιαφέροντα στοιχεία, χρήσιμα για την πνευματική του ζωή. Όμως σε πρόσφατο δημοσίευμα του περιοδικού «ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ», έκδοση σχετική με τους γνωστούς «παπαροκάδες» (Ιαν.-Μαρ. 2007, σελ. 19) διαβάσαμε ένα κείμενο από το εν λόγω έργο, με τον παραπάνω τίτλο, με απόδοση στη νεοελληνική, που μας εξέπληξε για την αφέλεια και την ανοησία του. Χωρίς μ' αυτό να θέλουμε να κρίνουμε το όλο έργο του Δαμασκηνού –που έτσι κι αλλιώς δεν το γνωρίζουμε– αντιγράφουμε παρακάτω το εν λόγω δημοσίευμα για εκτίμηση και σχολιασμό από τους αναγνώστες μας.
Ο Μάρτιος μήνας ονομάζεται άρτιος, δηλαδή πλήρης. Διότι ο προηγούμενος μήνας Φεβρουάριος είναι ελλιπής και συμβολίζει τον καιρό κατά τον όποιο ορίζει ο Κύριος στο Άγιο Ευαγγέλιο ως εποχή του Αντίχριστου: «ει μη εκολοβώθησαν αι ημέραι εκείναι ουκ αν εσώθη πάσα σαρξ» (Ματθ. 24/κδ/22, Μάρκ. 13/ιγ/20). Ο δε Μάρτιος μήνας αντιστοιχεί στο μήνα που θα γίνει η Δευτέρα Παρουσία του Χριστού και στην αποκατάσταση των αγίων, οι οποίοι θα κληρονομήσουν αιωνίως την Βασιλεία των Ουρανών. Επειδή λοιπόν ο Μάρτιος προεικονίζει εκείνα τα χρόνια, γι' αυτό και η Ανάσταση έγινε αυτόν τον μήνα, διότι και η ημέρα της Αναστάσεως προεικονίζει τη μέλλουσα Ανάσταση των νεκρών. Όσα μυστήρια πάλι αναφέρονται στην Παλαιά Διαθήκη, όλα έγιναν το μήνα Μάρτιο. Τον Μάρτιο δημιούργησε ο Θεός τον κόσμο και τον έκτισε. Ο ήλιος, η σελήνη, τα άστρα, η γη, ο ουρανός, ακόμα και ο Αδάμ τότε πλάστηκε, τότε ξέπεσε, τότε διώχθηκε από τον Παράδεισο, και την 25η αυτού του μηνός παρέβηκε την εντολή του Θεού. Πώς έγινε αυτό, θα σας εξηγήσω ευθύς αμέσως:
Η σελήνη όταν είναι σωστή και ολόκληρη είναι 14 ημερών. Ο Θεός την τέταρτη ημέρα είπε και έγινε αυτή σωστή και ακέραιη, όπως ακριβώς είναι κατά την δέκατη τέταρτη ημέρα. Άρα ο Θεός την 12η μέρα του Μαρτίου άρχισε να δημιουργεί τα ποιήματά του. Η 12η λοιπόν του μηνός Μαρτίου είναι η πρώτη μέρα για τα κτίσματα του Θεού και η 18η είναι έβδομη για τα κτίσματα του Θεού. Μέχρι τις 25 του μηνός λείπουν επτά μέρες. Αλλά επτά ημέρες έζησε ο Αδάμ στον Παράδεισο, ίσες με τις ημέρες της εβδομάδος, ίσες με τα επτά χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, ίσες με τα επτά χαρίσματα που χάρισε ο Θεός στον Αδάμ. Του χάρισε πρώτα την σοφία, δεύτερον την πραότητα, τρίτον την σωφροσύνη και το κάλλος, τέταρτον την κώμη της κεφαλής, πέμπτον την φιλοξενία, έκτον την ανδρεία, και έβδομον την υπομονή στους πειρασμούς. Και το μεν πρώτο χάρισμα το είχε ο Σολομών, το δεύτερο ο Δαβίδ, το τρίτο ο Ιωσήφ ο Πάγκαλος, το τέταρτο ο Αβεσσαλώμ, ο γιος του Δαβίδ, το πέμπτο ο Αβραάμ, το έκτο ο Σαμψών και το έβδομο ο Ιώβ. Επτά λοιπόν ήταν τα χαρίσματα του Αδάμ, επτά ήταν και οι ημέρες που έμεινε στον Παράδεισο. Έπρεπε λοιπόν την ίδια ημέρα κατά την οποία διώχθηκε από τον Παράδεισο, την ίδια ημέρα να επιστρέψει πάλι σ‘ αυτόν.
Οι Εβραίοι το Πάσχα τους το έκαναν επίσης τον Μάρτιο μήνα. Διότι Μάρτιο βγήκαν από την Αίγυπτο και διάβηκαν την Ερυθρά Θάλασσα. Και η διάβαση αυτή προεικόνιζε την Ανάσταση του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Όπως λοιπόν οι Εβραίοι τον Μάρτιο ελευθερώθηκαν από την κακοπάθεια της Αιγύπτου, έτσι και εμείς τον Μάρτιο ελευθερωνόμαστε από την αιώνια κόλαση. Εκείνοι, ελευθερώθηκαν από τα χέρια του Φαραώ και εμείς από τα χέρια του διαβόλου. Εκείνοι από τους διώκτες τους και εμείς από τους φοβερούς τυράννους. Εκείνοι πέρασαν την Ερυθρά Θάλασσα και εμείς τις αμαρτίες μας. Εκείνοι έφαγαν το Πάσχα και εμείς στη Βασιλεία των Ουρανών απολαμβάνουμε τον Χριστό. Ο Παύλος ορίζει «Το Πάσχα ημών, υπέρ υμών ετύθη Χριστός» (Α Κορ. 5/ε/7).
Αλλά και ο κατακλυσμός του Νώε, τον Μάρτιο μήνα έγινε και προεικονίζει την ημέρα του Πάσχα, τότε έγινε η φθορά των αμαρτωλών και τώρα η φθορά των αμαρτιών μας. Τότε, διαφυλάχθηκε ο δίκαιος Νώε με την οικογένειά του και τώρα διαφυλάσσονται όσοι λατρεύουν και υπηρετούν το μυστήριο της Αναστάσεως. Τότε ήταν η κιβωτός, τώρα είναι ο Χριστός. Γι’ αυτό, έγινε η Ανάσταση του Χριστού τον Μάρτιο μήνα.
Τίποτα σχεδόν από τα παραπάνω δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με την πραγματικότητα, είναι όμως ικανά κριτήρια για να γίνει αντιληπτό πόσο μακριά από την αλήθεια ήταν [και δυστυχώς εξακολουθούν να είναι] όλοι όσοι αφήνουν την πηγή των ζώντων υδάτων του Λόγου του Θεού και καταφεύγουν στους «συντετριμμένους λάκκους» των ανθρωπίνων παραδόσεων. Και είναι δράμα μέγα όταν επιμένουν να γαλουχούν το λαό μας με τέτοιου είδους πομφόλυγες και φληναφήματα ή –σε πιο σύγχρονα ελληνικά– σαπουνόφουσκες και μωρολογίες. |
