Πίνακας περιεχομένων παρόντος τεύχους
Αυτό κι αν δεν είναι "μυστήριο"...
Τίμιος έστω
ο γάμος...
Και άλλη φορά στο παρελθόν έχει γράψει ο «Τ» για την κατάχρηση που γίνεται στις γαμήλιες τελετές στις οποίες όχι σπάνια το όποιο "θρησκευτικό" στοιχείο γρήγορα εξαφανίζεται για να επικρατήσει το κοσμικό, δίνοντας χώρο σε κάθε λογής κακόγουστα και σαρκικά καμώματα, όπως άσεμνα ντυσίματα, οινοποσίες, κοσμικούς χορούς και άλλα "παρατράγουδα", που καλύπτονται πίσω από την όποια θρησκευτική τελετή και ευλογία.[1]
Μια καθαρά κοσμική/αστική υπόθεση, όπως είναι η σύναψη γάμου μεταξύ δύο ανθρώπων, σκόπιμα κατέληξε ένα από τα "μυστήρια" της εκκλησίας[2] μέσω των οποίων οι "ελέω Θεού" άρχοντες άλλων εποχών έλεγχαν τους υπηκόους τους. Τα περί ιερολογίας του γάμου και τα παρόμοια ήρθαν στη συνέχεια ως αναγκαία "δικαιολογητικά"...
Με τίτλο «Τα Καρναβάλια των Ελλήνων» γράφαμε στο τεύχος Μαρτίου του 2003:
«Όσον αφορά τους θρησκευτικούς χώρους που δεν ακολουθούν το ίδιο εορτολόγιο, φαίνεται πως δεν χρειάζονται καρναβάλι, επειδή αυτό το έχουν κάθε τόσο στις τελετές των γάμων όπου –όπως και άλλοτε γράψαμε– οι νύφες, τα συμπεθέρια και οι καλεσμένοι ανταγωνίζονται σε κοσμικότητα, γελοιότητα και κάθε λογής ασέβεια και μασκαρέματα... Θα τολμούσαμε, λοιπόν, να πούμε ότι, εφόσον ο γάμος πρέπει να είναι «τίμιος εις πάντας» εκ μέρους των συζύγων, μήπως κάποιοι πρέπει να σκεφτούν ότι –είτε τον θεωρούν μυστήριο είτε όχι– πρέπει να δείχνουν ανάλογο σεβασμό και στην σχετική τελετή;»[3]
Το πρόβλημα αγγίζει όλες τις εκκλησίες και για τούτο πρόσφατα ο Αρχιεπίσκοπος και η Ι. Σύνοδος αποφάσισαν να απαγορεύσουν τους γάμους που γίνονταν σε ξωκλήσια ή ακόμη και μικρά οικογενειακά εκκλησάκια, που κάμποσοι διαθέτουν στο δικό τους κτήμα ή αυλόγυρο, και να γίνονται μόνο στους "κανονικούς" ναούς των μητροπόλεων! Έτσι, στο εξής όσοι θέλουν να παντρευτούν θρησκευτικά, θα πρέπει να θυμούνται όσα η Ι. Σύνοδος αποφάσισε.
Αλλά υπάρχει και ένα άλλο θέμα, διότι με τη μόδα που δημιουργήθηκε προτιμώνται διάφορα "κτήματα", όπου οι νεόνυμφοι παραθέτουν στους καλεσμένους τα δείπνα ή δεξιώσεις, βλάπτεται το σύστημα της εκκλησίας… διότι χάνονται πολλά χρήματα από τις Μητροπόλεις. Έχει για τούτο απόλυτο δίκιο ο δημοσιογράφος κ. Θ. Οικονομόπουλος να ρωτάει επιπλέον τον κ. Χριστόδουλο στην «Καθημερινή» της 20-1-2007:[4]
«...γιατί αυτή η «αποϊεροποίηση» δεν ίσχυσε όταν ο ίδιος ευλογούσε πριν από καιρό τον γάμο οικονομικού μεγιστάνα του τόπου (και πριν, ο ίδιος και άλλοι ιεράρχες, άλλων «επωνύμων»…) στο ξωκλήσι της έπαυλής του στην Εκάλη ή πώς συμβιβάζεται η συγκεκριμένη απαγόρευση με την πρακτική που ακολουθεί η Ιερά Μονή Πεντέλης να τελεί γάμους (που απαγορεύεται να τελούνται σε μοναστήρια) σε «δικό» της ξωκλήσι που βρίσκεται εκτός μονής, αλλά να… επιτρέπεται η τέλεση δεξιώσεων (και δη συνήθως από συγκεκριμένη εταιρεία «κέτερινγκ») στο… εσωτερικό της μονής. Αλλά φυσικά δεν έχει νόημα…»
Και συνεχίζει ο δημοσιογράφος το σχόλιό του στο ίδιο άρθρο:
«Υπάρχει, φυσικά, λύση για τα νέα ζευγάρια που θέλουν να παντρευτούν θρησκευτικά, είτε για καθαρά λόγους πίστης είτε για λόγους παράδοσης: να τελέσουν τον γάμο τους πολιτικά (απόλυτα έγκυρο για την πολιτεία!) και να κάνουν και το θρησκευτικό μυστήριο στο εκκλησάκι της προτίμησής τους, με τον τρόπο της επιλογής τους, με τον ιερέα που θα επιλέξουν και ας αφήσουν τους μητροπολίτες να βγάζουν «φετφάδες» και όρντινα! Θα λέγαμε, μάλιστα, πως η πολιτεία (όπως αρχικά σκόπευε) άριστα θα πράξει να κηρύξει ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ την πολιτική τέλεση του γάμου και μόνη αναγνωριζόμενη από τις κρατικές αρχές, χωρίς φυσικά να αποκλείει (όπως ισχύει σε όλες τις χώρες του κόσμου) και τον εκ των υστέρων θρησκευτικό γάμο για όσους τον επιθυμούν και για τους όποιους λόγους!
Δεν μπορεί από τη μια η εκκλησία να συνταράσσεται από οικονομικά και ηθικά σκάνδαλα (και δη πλήθους των ίδιων των ιεραρχών της...) τα οποία μάλιστα τα... μισοπαραδέχεται με μισόλογα και υπεκφυγές, μονάχα όταν έχουν «σκάσει» καραμπινάτα και πέραν πάσης αμφιβολίας στην επικαιρότητα, δεν μπορεί η κοινωνία (και κυρίως οι πιστοί...) να συγκλονίζονται από ειδήσεις που αναφέρουν ότι στα ερμάρια μαθητών ιερατικών σχολών βρίσκονται... περούκες και διάφορα άλλα «αξεσουάρ», και το μόνο που ενδιαφέρει τη διοίκηση της εκκλησίας να είναι ο... μπεζαχτάς, και δη υπό τον μανδύα της δήθεν «αποϊεροποίησης) του γάμου, όταν τελείται σε ξωκλήσια!»[5]
Χρειάζεται να είναι κανείς σοφός, για να σκεφτεί το αυτονόητο; Δεν το νομίζουμε. Αρκεί ο άνθρωπος να ξέρει τι πιστεύει και τι ζητάει από την πίστη του ...και το επάγγελμά του. |
------------------------------------
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Προς αποφυγή παρεξηγήσεων διευκρινίζεται ότι το παρόν σχόλιο δεν έχει σχέση με κανένα συγκεκριμένο γάμο. Όπως διαπιστώνει ο αναγνώστης το θέμα μάς απασχολεί επί πολλά χρόνια και μόνο η πρόσφατη απόφαση της Ι. Συνόδου το επανέφερε στο προσκήνιο.
[2] Όπως σημειώνει ο Επίσκοπος Διοκλείας Κάλλιστος, στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο κατάλογος σταθεροποιήθηκε μόλις τον δέκατο έβδομο αιώνα. Πριν από την περίοδο αυτή, οι Ορθόδοξοι συγγραφείς διέφεραν σημαντικά ως προς τον αριθμό των μυστηρίων: ο Ιωάννης Δαμασκηνός μιλά για δύο, ο Διονύσιος Αρεοπαγίτης για έξι, ο Ιωάσαφ, Μητροπολίτης Εφέσου για δέκα. Και αυτοί ακόμη από τους Βυζαντινούς συγγραφείς που αναφέρουν επτά μυστήρια, συνήθως διαφέρουν ως προς τα μυστήρια που περιλαμβάνουν στον κατάλογό τους.
(Βλ. www.enoriaka.gr/index.php?option=content&task=view&id=17&Itemid=2).
[3] www.tyxikos.gr/03-3-28.html.
[4] http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_734797_20/01/2007_212881.
[5] Σχετικά με τον γάμο μεταξύ των Ελλήνων, ο Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, σημειώνει σε πρόσφατη εγκύκλιό του: «Ο λαός μας είναι, εν πολλοίς, ακατήχητος περί τα ιερά δρώμενα. Έτσι εις την κατάληξιν του Αποστολικού αναγνώσματος «η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα.» συμβαίνουν πολλά γελοία και τραγικά ενίοτε. Ενημερώσατε τους μελλονύμφους ότι ο γάμος δεν είναι κίνησις κομπλεξικής επικυριαρχίας, αλλά κενωτικής αγάπης και θυσίας. Τα δύο φύλα αλληλοσυμπληρώνονται, δεν καταπιέζουν και δεν εξουθενώνουν το ένα το άλλον.» [«Πρόναος», 16-3-07].