Διά πολλών μαρτύρων
Περί ελευθερίας
Πολλές φορές
έγινε λόγος στο περιοδικό αυτό για την αξία της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, του ύψιστου αυτού
προνομίου που χάρισε ο Πλάστης ΜΟΝΟ στον άνθρωπο, την κορωνίδα της δημιουργίας
Του. Δυστυχώς, όμως, κι αυτή η έννοια έχει φρικτά παραμορφωθεί από επιτήδειους
ανθρώπους, και μάλιστα εκείνους οι οποίοι, υποτίθεται, θα έπρεπε να αγωνίζονται
για την εξασφάλιση και την προώθηση του δώρου αυτού στους συνανθρώπους τους.
Τα σχόλια που ακολουθούν δανειζόμαστε από συλλογή του π. Διον. Τάτση, που δημοσιεύτηκαν
προ καιρού στην εφημερίδα "Ορθόδοξος Τύπος" (7-7-2000).
Όλοι οι άνθρωποι θέλουν να ζουν σε ελεύθερες κοινωνίες και να δραστηριοποιούνται σύμφωνα με τις δικές τους ελεύθερες επιλογές. Αυτό, όμως, δεν είναι πάντα κατορθωτό, γιατί υπάρχουν κι εκείνοι, που έχουν κάποια εξουσία και συχνά δημιουργούν προβλήματα, τα οποία μειώνουν ή και αφαιρούν την ελευθερία από τους ανθρώπους. "Στους καιρούς μας παρουσιάζεται το κωμικοτραγικό φαινόμενο να αγωνίζονται για τα ατομικά δικαιώματα άνθρωποι, που πάνε με αυτά να κατοχυρώσουν την ύπαρξη, όχι ενός πραγματικά ελεύθερου ατόμου, αλλά ενός προσώπου με αγελαία γνωρίσματα, απολύτως αιτιοκρατικά προσδιορισμένου, ενός στην ουσία ανελεύθερου πλάσματος. Κυνηγούν τις ατομικές ελευθερίες, για να περιβάλλουν με αυτές τον ανελεύθερο άνθρωπο, ενώ όλο αυτό το αυξανόμενο πλήθος των ατομικών δικαιωμάτων δικαιώνεται μόνο αν είναι όρος απαραίτητος για τη δημιουργία ελεύθερων ανθρώπων, δηλαδή συναισθηματικά και πνευματικά ελεύθερων ανθρώπων, ανθρώπων των οποίων ο λόγος ο επιστημονικός, ο αισθητικός και ο θρησκευτικός, λειτουργεί αυτόνομα και ελεύθερα", όπως λέει ένας στοχαστής.
Πολλοί είναι οι κήρυκες της ελευθερίας στην εποχή μας, χωρίς ωστόσο να γνωρίζουν το πλάτος και το βάθος της έννοιας. Απλώς θέλουν να εντυπωσιάζουν και να δεσμεύουν τους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα δεν είναι φίλοι της ελευθερίας. Αντίθετα μάλιστα, για να χρησιμοποιήσω μια φράση ενός στοχαστή, "την αγκαλιάζουν στοργικά για να την πνίξουν".
Οι άνθρωποι, που ασκούν εξουσία, δύσκολα κρατούν κοντά τους ελεύθερους και πνευματικά ώριμους ανθρώπους. Τους συνεργάτες τους τους θέλουν αφελείς, άβουλους και κόλακες. Όμως, έτσι δεν μπορεί να σημειωθεί πρόοδος. Γόνιμη είναι μόνο η γνώμη του ελεύθερου ανθρώπου, η οποία ανοίγει δρόμους , διαλύει το σκότος και βελτιώνει την κοινωνία. Αυτό φυσικά ισχύει και στο χώρο της Εκκλησίας. Βλέπουμε γύρω από τους επισκόπους να υπάρχουν άνθρωποι με λίγες ικανότητες και ακόμη λιγότερες ιδέες, που υπηρετούν και υποκλίνονται, που έχουν φρόνημα κλητήρα και γνωρίζουν μόνο πώς να διπλώνουν και να ξεδιπλώνουν τα αρχιερατικά άμφια.
Στο χώρο της Εκκλησίας συχνά οι άνθρωποι χάνουν την ελευθερία εξαιτίας της ανόητης τακτικής μερικών κληρικών και μοναχών, οι οποίοι συγχέουν τις έννοιες ελευθερία και υπακοή και χωρίς έλεγχο στη συνείδησή τους θυσιάζουν την πρώτη χάριν της δεύτερης. Θεωρούν αδύνατο ένας άνθρωπος να διατηρεί την ελευθερία του και συγχρόνως να έχει υπακοή, γιΆ αυτό στραγγαλίζουν την ελευθερία των πνευματικών τους τέκνων και τα μετατρέπουν σε μελαγχολικούς και άβουλους τύπους, με πελιδνό πρόσωπο και σβησμένη φωνή. Και δυστυχώς είναι πολλά αυτά τα παραδείγματα στις ημέρες μας. Οι θύτες, όμως, δεν έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά. Είναι άνετοι, ροδαλοί, ταξιδευτές, πληθωρικοί στους λόγους, επιτυχημένοι στις κοινωνικές σχέσεις, αριστοκράτες στη ζωή και φαρισαίοι στο φρόνημα. Ποιος, όμως, μπορεί να ελέγξει και να διορθώσει αυτή την θλιβερή κατάσταση;
Θα προσθέταμε και τις δικές μας παρατηρήσεις:
(Α) Όσοι στη χώρα μας και αλλού εκλέγονται στο επισκοπικό αξίωμα κατά κανόνα υπήρξαν "υποτακτικοί" εκείνων που τους προωθούν στο αξίωμα.
(Β) Η ελευθερία απουσιάζει κραυγαλέα από όλες τις παραθρησκείες και προσωποπαγείς θρησκευτικές οργανώσεις (π.χ. Μάρτυρες της Σκοπιάς και ποικιλώνυμες Αδελφότητες Θεολόγων, Θρησκευτικά Σωματεία κ.λπ.).
(Γ)
Αποτελεί τραγική ειρωνεία, ότι η μεγαλύτερη καταστρατήγηση του
αγαθού της Ελευθερίας συμβαίνει συστηματικά από εκείνες τις
Εκκλησίες που προσαγορεύονται ως "ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ".
Διαχρονικά επίκαιρος και αληθινός ο αποστολικός λόγος ακούγεται και σήμερα:
"Σεις, αδελφοί, προσεκλήθητε εις ελευθερίαν^ μόνον μη μεταχειρίζεσθε την ελευθερίαν εις αφορμήν της σαρκός, αλλά διά της αγάπης δουλεύετε αλλήλους. Διότι όλος ο νόμος εις τον ένα λόγον συμπληρούται, εις τον, Θέλεις αγαπά τον πλησίον σου ως σεαυτόν. Εάν όμως δάκνητε και κατατρώγητε αλλήλους, προσέχετε μη υπΆ αλλήλων αφανισθήτε" (Γαλ. 5/ε/13-15) και
"Διά τιμής ηγοράσθητε^ μη γίνεσθε δούλοι ανθρώπων" (Α' Κορ. 7/ζ/23).